دقيق موادى را كه بايد در اين معجون به كار برده شوند مشخص ساخت . جالينوس چندان استفاده‌اى از ترياق نمىكرد و ابن سينا از او هم كمتر اين ماده را به كار مىبرد . بعدا در زمان صفويه حكيم محمد باقر بنفشه و آويشن را هم به تركيبات آن اضافه كرد و تعداد مواد به كار برده شده در آن را به شصت و سه عدد رساند و اين رقم از آن پس هم‌چنان ثابت باقى ماند . عجيب‌ترين ماده‌اى كه در ساختن اين معجون به كار برده مىشد ، و احتمالا مهمترين آن گرد افعى بود ، برطبق شواهد موجود از گرد افعى از زمان مصرىها در داروسازى و طبابت استفاده مىشد . واتسون « 23 » در كتاب خود به نام Theriac Mitheridatium مىنويسد كه در فرانسه ترياق‌سازى يك كار بسيار پرزحمت بود و در سال 1683 ( 1095 ه . ق ) لااقل 58 دوجين افعى زنده قبل از آنكه كشته شده و گرد آن‌ها در ساختن ترياق‌ها مورد استفاده قرار بگيرد به مردم نشان داده شدند . آخرين نمايش از اين نوع در سال 1790 ( 1205 ه . ق . ) برگزار گرديد . استفاده از گرد افعى در سال 1788 ( 1203 ه . ق . ) در انگلستان منسوخ شد اما در فرانسه تا سال 1884 ( 1302 ه . ق . ) ادامه يافت . در مورد ترياق وابستگى عجيبى بين ايران و اروپا مشاهده مىشود زيرا مىبينيم در همان حال كه كمال الدين حسين در سال 974 و محمد رضى الدين پسر كاشف الدين در سال 1119 كتبى درباره ترياق نوشتند ، كتاب Hortas Sanitatis در سال 1491 ( 897 ه . ق . ) كه در آن تصويرى از چگونگى استفاده از گرد افعى در ترياق‌سازى ارائه گرديده است و كتاب ترياق آندروماكوس « 24 » نوشته موسى كاراس « 25 » در سال 1634 ( 1044 ه . ق . ) در فرانسه منتشر شد . اين شخص اولين كسى است كه اقدام به ساختن ترياق در ملاء عام كرد . ايران دورهء صفويه و اروپا پابه‌پاى هم در اين رشته قدم برمىداشتند . بايد توجه داشت كه در بين كتب متعددى كه در دوره صفويه راجع به ترياق نوشته شده‌اند دو كتاب فوق الذكر از همه مهمتر نمىباشند . اين دو كتاب فقط از بقيه كتبى كه از آن دوره باقى مانده‌اند مفصل‌تر هستند . مولف كتاب اول يعنى كمال الدين برادر عماد الدين محمود مسعود شيرازى است و كتابش شامل يك مقدمه ، سه فصل و يك پايان‌نامه مىباشد و تماما دربارهء نحوهء ساختن و طرز استفاده از ترياق فاروق است . كمال الدين در سال 953 وفات يافت . مؤلف كتاب دوم محمد رضى الدين است و كتاب وى عجائب الاتفاق در شناختن ترياق نام دارد . اين كتاب على الظاهر بايد در هندوستان نوشته شده باشد زيرا در آن قيد گرديده كه در زمان سلطنت محمد اعظم شاه تاليف يافته است . محمد اعظم شاه در سال 1119 در دهلى به سلطنت رسيد . اين كتاب از برخى جهات با ساير رسالاتى كه در آن ايام راجع

--> ( 23 ) - Vatson ( 24 ) - Theriaca of Andromachus ( 25 ) - Moses Charas